Oude tekst met bv uitleg over Radio Kootwijk en PCJ
PCJ
De geschiedenis van de Nederlandse omroep voor het buitenland start op 11 maart 1927 met uitzendingen naar Nederlands Indië door de kortegolfzender PCJ Philips Laboratoria in Eindhoven. Philips begrijpt de mogelijkheden van het destijds nieuwe medium en ontwikkelt een markt voor kortegolfzenders en -ontvangers. Philips wil dat de programma’s van een behoorlijk gehalte zijn en dat de zender van een politieke en economische basis wordt voorzien. Op de avond van 31 maart 1927 boekt het bedrijf een publicitair succes: Koningin Wilhelmina spreekt via de PCJJ de luisteraars in de koloniën toe.
Radio Oranje
Het ontwikkelen van de kortegolfmarkt blijkt een kwestie van een lange adem. In april 1940 biedt minister Van Boeyen de Tweede Kamer een wetsontwerp aan: een blauwdruk voor een verzuilde Wereldomroep. Dan breekt de oorlog uit. De Nederlandse regering besluit tot de oprichting van Radio Oranje in Londen en de BBC stelt zendtijd en faciliteiten beschikbaar. Terwijl de programma’s van Radio Oranje een steeds voornamere plaats innemen in bezet Nederland, denkt programmaleider Henk van den Broek aan de toekomst. Bij Koninklijk besluit van 17 september 1944 wordt bepaald dat de radio in handen komt van de minister van Algemene Zaken, die vervolgens de verzorging van de uitzendingen zou opdragen aan de sub-sectie Radio van het Militair gezag. Van den Broek, inmiddels kapitein, reist af naar bevrijd Eindhoven en start op 3 oktober 1944 de uitzendingen van ‘Herrijzend Nederland’.
Stichting Radio Nederland in den Overgangstijd
Op 24 mei 1945 wordt het eerste ‘Wereldprogramma’ uitgezonden voor Nederlanders buiten het vaderland. Omdat de eigen zender in de oorlog verwoest was, wordt wederom een facilitair beroep gedaan op de BBC. De regering Schermerhorn-Drees besluit in juli 1945 tot de oprichting van Stichting Radio Nederland in den Overgangstijd, die de verantwoordelijkheid krijgt voor de binnenlandse en buitenlandse uitzendingen en waaronder alle omroepen opereren. Vanaf 13 oktober 1945 wordt het Wereldprogramma weer via de eigen (inmiddels herstelde) zender uitgezonden.
Stichting Radio Nederland Wereldomroep
De regering beraadt zich in de jaren daarna op de toekomst van de omroep in Nederland en komt tot de conclusie dat er een scheiding moet komen tussen de Binnenlandse Omroep en de Wereldomroep. Zo ontstaat op 15 april 1947 de Stichting Radio Nederland Wereldomroep en wordt Van den Broek benoemd tot directeur. De taak van de stichting is: “De samenstelling en voorbereiding van radioprogramma’s bestemd buiten het Rijksgebied en in Europa te worden ontvangen.” De radio-uitzendingen in het Nederlands, Indonesisch, Engels en Spaans van de Wereldomroep zijn officieel een feit.
2. De Wereldomroep in de periode 1947-2003
1947-1960
In de begintijd van de Wereldomroep is er een ‘Groetenafdeling’, omdat telefoneren naar het verre westen moeizaam en duur is. Verder zendt de omroep nieuws, actualiteiten en cultuur uit. De uitzendingen zijn een registratie van de naoorlogse opbouwfase. In 1949 beginnen de uitzendingen in het Arabisch en Afrikaans (bestemd voor Zuid-Afrika). Twintig jaar later komt een Franse taalafdeling van de grond, terwijl in 1974 de Portugese uitzendingen voor Brazilië van start gaan.
In 1950 wordt een speciale afdeling opgericht voor de samenstelling en verspreiding van radioprogramma’s naar buitenlandse stations. Begin jaren vijftig wordt ook gestart met de activiteiten op muziekgebied via partnerstations in het buitenland. In de jaren vijftig krijgt de Wereldomroep er een belangrijke doelgroep bij: de emigranten in Australië, Nieuw Zeeland en Canada. In 1952 start de Wereldomroep met deze uitzendingen.
(Bron: WereldOmroep Nederland)
Uit wikipedia
PCJ was de naam van een van de eerste Nederlandse kortegolfstations, een onderneming van Philips’ Holland-Indië Omroep PHIO, die in 1927 met regelrechte uitzendingen naar Nederlands-Indië begon. De zender stond oorspronkelijk in Eindhoven, later in Huizen, en zond uit op een frequentie van 19 meter vanuit een studio van de Nederlandse Seintoestellen Fabriek NSF in Hilversum.
Een prominente figuur van PCJ was Eddy Startz, die ook na de Tweede Wereldoorlog voor Radio Nederland Wereldomroep zijn zondagse programma Happy Station uitzond.
Het oogmerk van de uitzendingen was heel duidelijk commercieel, hetgeen in het vooroorlogse Nederlandse omroepbestel niet in al te goede aarde viel.
