Hongarije keert Europese belofte de rug toe

Terug in Brussel, terug van weggeweest. In de Hongaarse regio Baranya, waar we iedere zomer terugkeren, was alles bij het oude gebleven. Leuk voor West-Europeanen, die er komen voor de eenvoud en rust. Minder leuk voor de Hongaren die, inmiddels zes jaar na EU-toetreding, hadden gehoopt op meer voorspoed. Vooruit, de nieuwe snelweg naar het zuiden ligt er. Maar niemand rijdt erover, want geen geld voor het betalen van de tol. Het peperdure stuk asfalt trekt als uitgelopen mascara door het van pijn vertrokken gezicht van een natie die zichzelf heeft opgesloten in een isolement.Onlangs nam de rechts-conservatieve partij Fidesz van Viktor - Napoleon - Orbán het stokje over van de ‘postcommunistische’ socialisten die na acht jaar regeren een lege staatskas achterlieten. IMF en EU schoten in 2008 nog met miljarden te hulp. Maar dat heeft weinig geholpen. Orbáns eerste internationale optreden was het schofferen van een IMF-delegatie die kwam kijken hoe het er voor staat. “Jullie betalingscondities pikken wij niet langer,” zei Orbán stoer. IMF boos weg, voortzetting van de lening onzeker, maar Orbán gaat dat allemaal oplossen, belooft hij. Hij heeft, dankzij een overweldigende verkiezingsoverwinning, van Hongarije een éénpartijstaat volgens Russisch model gemaakt. Tweederde meerderheid in het parlement. De oppositie monddood. En alle instellingen - rechtsspraak, media, staatsbedrijven, politiemacht, leger - zijn gezuiverd: het zijn nu Orbáns vrienden die overal de dienst uitmaken.

Hier en daar waarschuwen Hongaarse intellectuelen voor de lange arm van Orbánia. Maar het protest wordt amper gehoord. Vanuit Brussel klonken wel wat bezorgde geluiden, maar de EU mengt zich liever niet in de binnenlandse politiek van een lidstaat.
Lidstaat Hongarije. Het zou er allemaal zo mooi worden, toen in mei 2004 in Boedapest de EU-toetreding uitbundig werd gevierd. Maar al snel keerden de Hongaren de Europese belofte de rug toe. Liever wentelen ze zich weer in het verdriet over de verloren landsdelen (o.a. Transsylvanië). Tweederde van het grondgebied moest Hongarije vanwege zijn rol in de Eerste Wereldoorlog afstaan. Liever blijven de politici steken in het aloude gekonkel. Corruptie en wanbestuur heersen.
In het dorp Erzsébet in de Baranya hebben de meesten ook op Orbán gestemd. Een enkeling op de extreemrechtse anti-zigeunerpartij Jobbik. Wat moesten ze anders?
Gelukkig is de lust om het leven te vieren er intact gebleven. Tijdens de falu nap, het jaarlijkse dorpenfeest (zie foto’s boven en hieronder), probeerde ik het een paar keer heel voorzichtig:
“En? Wordt alles nu beter onder Orbán?”
“Hou op, bazmeg, drink liever nog wat wijn.”