Voor Nederlanders in het buitenland is ‘Europa’ geen politieke nachtmerrie maar alledaagse werkelijkheid. Volgens onderzoek van RNW is hun stemgedrag daarom pro-Europeser dan van veel thuisblijvers. Maar ook de opkomst van partijen zoals de PVV is niet onopgemerkt gebleven.
Nederlandse expats “hebben zelf de vrijheid gezocht van leven in het buitenland”, zegt de Amsterdamse politicoloog André Krouwel. Omdat ze in veel gevallen in een ander Europees land wonen “zien ze alle voordelen van de Europese Unie: één munt, vrije vestiging. Dus Europa is top!”
Krouwel is één van de bedenkers van het Europese kieskompas. Radio Nederland Wereldomroep vroeg aan meer dan vijfentwintighonderd Nederlandse expats en emigranten om het kieskompas in te vullen. Volgens driekwart daarvan is Europese integratie een goede zaak. Bij de invullers in Nederland zelf is dat maar zestig procent.
D66 en GroenLinks
Het “Europa is top” gevoel is duidelijk te zien in de top vijf van de meest populaire partijen. Bij de Nederlanders in het buitenland staan D66 en GroenLinks in die top vijf, de twee grote Nederlandse partijen met de meest pro-Europese geloofsbrieven. Bij de thuisblijvers nemen de Partij voor de Dieren en de Partij voor de Vrijheid hun plaatsen in.
Toch is de opkomst van de PVV niet onopgemerkt aan de Nederlandse expats voorbijgegaan. Het percentage invullers die het dichtste bij de PVV staan blijkt bij de expats zelfs net zo groot als binnen Nederland: 6,2 procent.
Volgens André Krouwel kan dat niet komen door de uitgesproken anti-Europese standpunten van de PVV - daar moeten de expats niets van hebben - maar zijn veel Nederlanders in het buitenland het wèl met Wilders eens dat Turkije geen lid mag worden van de EU.
De grote winnaar?
Maar ook een andere partij die met felle anti-Europese spotjes naar de stemmen van eurosceptici hengelt doet het opvallend goed bij Nederlanders in het buitenland: meer dan een kwart van de invullers staat het dichtst bij de standpunten van ChristenUnie-SGP. Daarmee is die partij inhoudelijk de grote winnaar.
Maar dat wil niet zeggen dat Nederlanders in het buitenland straks en masse op ChristenUnie-SGP gaan stemmen, benadrukt politicoloog André Krouwel. Want ook al komen ze qua standpunten overeen, een groot aantal invullers zegt desgevraagd uit te sluiten ooit op ChristenUnie-SGP te stemmen.
De reden daarvoor is volgens Krouwel dat de partij zo uitgesproken tegen zaken als het homohuwelijk en euthanasie is. Nederlanders in het buitenland, zegt hij, zijn nu eenmaal “libertair en vrijheidslievend.” Wèl voelen ze zich aangesproken door de ideeën van ChristenUnie-SGP op gebieden zoals milieubescherming.
Kom terug!
Volgens Krouwel kunnen de thuisblijvers veel leren van de expats en emigranten. En dat geldt zeker voor de Nederlandse politici, die er steeds maar niet in slagen om de apathie bij de Nederlandse kiezers te doorbreken.
“Ik roep de Nederlanders in het buitenland allemaal op om nú terug te komen naar Nederland”, zegt Krouwel. “Want zij zijn degenen die echt geloven in Europa. En dus moeten ze aan alle vrienden, oude buren en familie komen vertellen waarom Europa er ook alweer is. Want veel Nederlanders zien dat blijkbaar niet meer.”
Luister ook naar André Krouwel in gesprek met Caroline Dijckmeester.
Correspondent Tijn Sadée blogt over het leven in Brussel.
