Standplaats Zundert: Poolse enclave in Brabant

Nieuwe Zundertnaren, de Poolse broers Daniel (links, 29 jaar) en Jacek Olbrys (23 jaar)

Bijna 65 jaar na de Tweede Wereldoorlog zijn de Polen terug in Breda en omgeving. Toen werden ze als helden binnengehaald - hun aandeel in de bevrijding van de regio was groot. Nu werken de kleinzonen van de soldaten er in de boomkweek en aardbeienpluk.

Heroes no more. Neem bijvoorbeeld de broers Daniel en Jacek Olbrys. Ze kwamen uit het straatarme Makow Mazowiecki naar grensgemeente Zundert. In hun Poolse geboortedorp was geen werk. In Zundert konden ze meteen aan de slag. Brabantse jongeren willen niet tot aan hun knieën in de modder staan. Daniel en Jacek wel. De broers spreken inmiddels aardig Nederlands. “Genoeg om te horen hoe er over ons in de supermarkt wordt geroddeld,” zegt Daniel. “Ze zeggen dat wij dievemannen zijn.” Zijn broer Jacek: “Een paar Polen die zich misdragen verpesten het voor ons allemaal.”

Op recreatiepark Patersven, even buiten Zundert, wonen inmiddels bijna duizend Polen en Roemenen in vakantiehuisjes die vroeger werden gebruikt door randstedelingen op zoek naar rust. De groep Nederlanders die er nog verblijft vormt nu de minderheid. De Olbrys-broers werken in de boomkweek en verdienen 1300 euro netto per maand. Jacek kan er zijn Poolse vrouw en hun twee maanden oude baby van onderhouden. Bij een Nederlandse bank kreeg hij onlangs ook een hypotheek. Op Patersven heeft hij een witgekalkt huis gekocht, met in de tuin een schotel om Poolse televisie te ontvangen.

Daniel prijst zijn baas om het riante aantal ’snieperdagen’. “Toen we hier vijf jaar geleden kwamen werden we uitgebuit. Maar dat is voorbij.” Hun huidige baas betaalt op tijd. “Hij hielp mij zelfs bij het aanvragen van de hypotheek,” zegt Jacek.

Het Zundertse gemeentebestuur zit ondertussen in z’n maag met Patersven, dat van een vakantiedorp uitgroeide tot een Pools-Roemeense enclave. Wie handhaaft er de wet? Het ging eerder al eens flink mis op Patersven, toen het Poolse clubhuis Pod Papugami (Onder de papagaaien) in vlammen opging. Er zou een ruzie tussen Nederlanders en Polen aan vooraf zijn gegaan. De brandstichters zijn nooit gevonden. Zundert, dat nu uit de kerngemeentes Zundert, Klein-Zundert, Rijsbergen, Achtmaal en Wernhout bestaat, zou wellicht van Patersven een zesde kerngemeente kunnen maken, luidt één van de scenario’s.

Missen de Olbrys-broers ondertussen hun familie in Polen niet? Daniel: “De meeste van onze familieleden wonen en werken inmiddels ook in Nederland.” In september komt de familie bijeen voor de doop van Jaceks dochter - in de Poolse kerk in Breda.

In de aanloop naar de Europese verkiezingen, op 4 juni, bericht Wie Is Er Bang Voor Brussel over het Europa van de straat, vanuit tijdelijke standplaats Zundert.
Dit is aflevering 7. Luister ook naar de radiorepo.

 

 Standplaats Zundert, Deel 7: Play Now | Play in Popup | Download