Als Przemek en Przemek, twee naamgenoten uit de Poolse stad Opole, last hebben van heimwee, kopen ze een krant in hun eigen taal. Bij het tankstation buiten Zundert ligt in het rek naast de Telegraaf de Po Polsku.
Met honderden andere Poolse arbeiders wonen Przemek en Przemek in recreatiepark Patersven, gelegen in de bossen rond Zundert, op een steenworp afstand van de Nederlands-Belgische grens. Dankzij de Polen floreert de Zundertse vestiging van Ardo, een bedrijf gespecialiseerd in diepvriesgroente.
Przemek en Przemek in het centrum van Zundert
Verse spinazie wordt er aan de lopende band verwerkt tot bevroren, groene bakstenen. Erwten zijn eveneens “big business,” zegt Ardo-directeur Rob Teunissen. Voor zijn bedrijf is de Europese interne markt het vanzelfsprekende speelveld. Teunissen: “In Nederland zijn we de erwten nu aan het zaaien, terwijl ze in Portugal al worden geoogst. Met vestigingen in heel Europa kunnen we gedurende alle seizoenen erwten aan de Europese consument leveren.” Zonder die Europese strategie zou Ardo niet kunnen groeien, volgens de directeur. In Tsjechië heeft Ardo onlangs ook een fabriek geopend.
Teunissen is blij met zijn Oost-Europese werknemers. Maar op Patersven heeft de komst van de Polen hier en daar pijn gedaan. Bezitters van bungalows, veelal randstedelingen op zoek naar rust, kregen plots buren waar ze niet mee konden praten. Het clubhuis op Patersven werd omgedoopt tot een Pools café, tegen de zin van de Nederlanders in het park. Bij een uit de hand gelopen ruzie werd er in het clubhuis brand gesticht. De zwart-geblakerde ruïne staat er nog. Van de daders ontbreekt tot op heden ieder spoor.
Maar er is ook toenadering. “Met de Pool in de bungalow tegenover mij heb ik goed contact,” zegt een gepensioneerde dame. In het mandje vóór op haar fiets zit Flo, haar poedel. “De ene helft van het jaar overwinteren wij in Spanje. De andere helft hier in Patersven.” Spaans spreekt ze inmiddels al wel. Maar Pools, dat is toch een brug te ver. “Zoals ik een beetje Spaans heb geleerd, zo moeten die Polen ook Nederlands gaan leren. Zeker als ze hier willen blijven.”
In de aanloop naar de Europese verkiezingen, op 4 juni, bericht Wie Is Er Bang Voor Brussel over het Europa van de straat, vanuit tijdelijke standplaats Zundert.
Dit is aflevering 2. Luister hier naar de radiorepo.
Ardo-directeur Rob Teunissen en zijn spinazie
Correspondent Tijn Sadée blogt over het leven in Brussel.
on May 15th, 2009 at 7:33 am
Ben niet bang van Europa, want Nederland is toch al verkwanseld. In vacatures durven ze al te schrijven “Alleen Polen” en dat riekt naar discriminatie! Voor de Nederlanders zit er maar 1 ding op. Net als wij gedaan hebben, emigreren naar een niet EEG land. Zo net buiten die EEG grenzen, fantastisch, 2 x goekoper als Nederland, veel minder regeltjes en betutteling, vrijheid in ondernemen met nog kansen en toekomst voor de kinderen. Europa? Ben blij dat ik een Nederlands paspoort heb waar ik overal mee kan komen. Kan je van een Pools niet zeggen. Stel dat het Europees wordt? Krijg je niet alleen problemen met betalen van een Euro, mag je niet overal meer komen ook. EEG? Me schoenzolen!