De leprechauns zijn terug

Jarenlang was Ierland één van de succesvolste EU-landen.  Maar het is crisis, het geld is op en van de beroemde Celtic Tiger is weinig meer over dan een haardkleedje. Buitenlandse toeristen moeten - opnieuw - de Ierse economie redden.

Het was onder andere aan de toeristen uit Nederland en andere Europese landen te danken dat Ierland na decennia vreselijke armoede opeens zo’n succesverhaal werd.

Dat was eind jaren tachtig. Het vriendelijke, ontspannen imago van Ierland sloeg aan. Gestresste Nederlanders lieten zich en masse verleiden door de ouderwetse Ierse gezelligheid.

Net als de buren

Maar wat doet een land als het opeens wèl geld heeft? Het wil zo snel mogelijk net zo modern worden als de buren. Overal werden moderne hotels en woonwijken gebouwd, en van de vriendelijke sfeer waarop het toeristische imago was gebouwd bleef steeds minder over.

Daar waarschuwden toeristische organisaties al in 2005 voor. Zeker nu de toeristen makkelijker in Oost-Europa terecht konden dankzij de uitbreiding van de EU, stond de Ierse reputatie op het spel. Maar op dat moment had Ierland het geld van toeristen al lang niet meer zo hard nodig als daarvoor.

Jonge Ieren - goed geschoold, kosmopolitisch en kapitaalkrachtig - waren voor de economie een minstens net zo belangrijke factor geworden. En die zaten niet bepaald te wachten op een - in hun ogen - ouderwets en achterhaald beeld.

De groene klavertjes drie, Ierse elfjes en ‘leprechauns’ (aardmannetjes) en alle andere symbolen die bij de toeristen zo in de smaak waren gevallen verloren steeds meer terrein. In plaats daarvan kwamen advertenties voor verre bestemmingen en modieuze merken.

Denken aan de toekomst

Maar toen kwam de crisis. En nadenken over hoe je al het geld van de Celtic Tiger veilig in de toekomst kon beleggen, daar bleek eigenlijk niemand aan toe te zijn gekomen. Daardoor is Ierland nu veel harder getroffen dan de meeste andere EU-landen.

Ik kom vaak in Ierland, maar ben bijna een jaar niet in Dublin geweest. Alles lijkt in die tijd te zijn veranderd. Het aantal hijskranen aan de horizon van de stad is van bijna dertig afgenomen tot een handjevol. Hele woonwijken die al half gebouwd waren toen het geld opraakte staan er nog net zo bij als maanden geleden.

Over een jaar zullen ze er waarschijnlijk nog zo staan. Want zelfs al zou er weer geld zijn om de bouw af te maken, de markt voor luxe-appartementen - Dublin was enige tijd de duurste stad om te wonen in Europa - is ingestort.

Van een bevriende dichter hoor ik dat de toeristische organisaties nu willen kijken of ze van Ierland nu een cultuurbestemming kunnen maken. “Hoe gaat dat dan, een poëzielezing?” hadden ze hem gevraagd. Ik moet gelijk denken aan het fiasco hier in Nederland met de campagne ‘I Amsterdam’.

Leprechauns

Nee, dan hebben supermarkten zoals Londis het beter begrepen. Ze gaan sinds een paar weken de strijd aan met de verguisde maar succesvolle souvenirwinkeltjes verderop. “Wij hebben ook Ierse souvenirs” staat er op een in alle haast in de etalage gehangen bord.

Het wachten is nu op het moment dat iemand met een klaaglijke Ierse ballade over honger en ellende weer eens het Eurovisie Songfestival wint. Net als in de goeie ouwe tijd voordat de Ieren heel even rijk waren.