EU Burgerraadpleging: tien keer niks?

NEDERLANDSE AANBEVELINGEN IN AANLOOP EUROPESE VERKIEZINGEN

Foto: Kees Niemoller

Het blijft lastig burgers bij Europa te betrekken. Voor de nieuwste poging werd aan bijna vijftig Nederlanders gevraagd zich in het Scheveningse Kurhaus op te sluiten en met tien aanbevelingen te komen. De resultaten zijn welhaast deprimerend genuanceerd.

Vijftig representatieve Nederlanders, dus niet alleen enthousiastelingen die zich vrijwillig hebben opgegeven. Vijftig representatieve Nederlanders, dus ook minstens acht SP’ers en minstens drie PVV-stemmers.

Potentiëel genoeg, zou je zeggen, om de boel eens flink op te schudden.

WC Eend
Maar wat is de belangrijkste conclusie na een weekend vergaderen? Er moeten méér burgerraadplegingen komen. Gevalletje ‘Wij van WC Eend adviseren WC Eend’ dus.

Ook de negen overige adviezen zijn opvallend nobel en genuanceerd: schonere energie, beter onderwijs, meer innovatie, milieubescherming…

Hier is een samenvatting van de tien adviezen, voor meer details zie Europese Burgerraadpleging:

1. Meer burgerparticipatie: de EU de mogelijkheden onder de aandacht brengen via soaps, websites etc. en er moeten meer burgerraadplegingen komen
2. Schonere industrie: de EU moet investeren in nieuwe en schone produktieprocessen en technologieën
3. Beter onderwijs: lidstaten moeten zorgen voor twintig procent minder laaggeletterheid in 2020. Onderwijs onder de 21 moet overal gratis worden
4. Betere kinderopvang: ouders en mensen met zorgtaken moeten volwaardig deel kunnen nemen aan het arbeidsproces
5. Meer bewustwording: lespakketten over Europa in het onderwijs, en informatie voor volwassenen via vakbladen, internet etc.
6. Mobiliteitscentra: werknemers moeten ruimte krijgen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen zodat ze makkelijker kunnen doorstromen
7. Milieubescherming: milieuonderzoek moet gebundeld worden en innovatieve ideeën beloond
8. Basiszorg: voor 2015 moet overal een gelijkwaardige basiszorg komen, desnoods met financiële steun uit Brussel
9. Arbeidsmigratie verruimen: voor 2012 moet overal in de EU een systeem van ‘blue cards’ zijn
10. Europese politie: grensoverschrijdende criminaliteit moet worden aangepakt door een voor 2020 op te richten Europese FBI

Tegengeluiden
Eerste indruk: de meest radicale voorstellen zitten in de staart. Basiszorg. Blue cards. Europese FBI. En aan bijna alle doelen hangt - gelukkig - een concrete datum. Hoewel maar één van die deadlines onder het binnenkort te kiezen Europarlement zal vallen.

Maar waar blijven de dwarse, relativerende, gefrustreerde en kritische voorstellen? Wat deden de mensen die bang zijn voor Brussel, het gehad hebben met eurocraten en die bij de Europese verkiezingen ‘met hun voeten stemmen’?

Stemproces
Monique Leyenaar van de Radboud Universiteit in Nijmegen leidt de Nederlandse burgerraadpleging. Ze zegt dat het onvermijdelijk is dat de meest radicale voorstellen uiteindelijk zijn afgevallen.

Immers: eerst moesten de deelnemers aangegeven waar ze zich zorgen over maakten, toen moesten ze aan vijf grote tafels ideeën formuleren en nadat daar eerst zo’n veertig, toen zesentwintig en uiteindelijk tien uitgerold waren moesten de ideeën aan diezelfde tafels worden uitgewerkt tot praktische aanbevelingen.

En het belangrijkste: in verschillende stemmingsrondes moesten de deelnemers aangeven of ze zich in de aanbevelingen konden vinden. Was een meerderheid er uiteindelijk tegen geweest, dan was de lijst alsnog korter geworden dan tien.

Burgertop
Maar het debat is nog lang niet voorbij. Want ook in de 26 andere EU-lidstaten zijn of worden soortgelijke burgerraadplegingen gehouden. Op 10 en 11 mei resulteert dat dan in een ‘burgertop’ waar 150 deelnemers uit alle landen de beste tien kiezen uit de dan in totaal 270 aanbevelingen.

Zouden al die andere aanbevelingen ook zo genuanceerd zijn? Watch this space…